885 թ. Բագարան քաղաքում Աշոտ Ա Բագրատունին օծվում է Հայոց թագավոր և վերականգնում Հայոց անկախ թագավորությունը։ 961թ. Անին հռչակվում է մայրաքաղաք, որից հետո ծայր է առնում քաղաքաշինության գործընթացը․ կառուցվում են աշխարհիկ ու պաշտամունքային բազում կառույցներ: 10-րդ դարի վերջին Անին ձևավորվա [...]
885 թ. Բագարան քաղաքում Աշոտ Ա Բագրատունին օծվում է Հայոց թագավոր և վերականգնում Հայոց անկախ թագավորությունը։ 961թ. Անին հռչակվում է մայրաքաղաք, որից հետո ծայր է առնում քաղաքաշինության գործընթացը․ կառուցվում են աշխարհիկ ու պաշտամունքային բազում կառույցներ: 10-րդ դարի վերջին Անին ձևավորվա [...]
4-րդ դարը հայ ժողովրդի կյանքում նշանավորվեց պատմական երկու կարևոր իրադարձությամբ․ 301 թվականին Տրդատ Գ արքայի օրոք քրիստոնեությունը հռչակվեց պետական կրոն՝ Հայաստանը դարձավ քրիստոնեությունը պաշտոնապես ընդունած առաջին երկիրը, 303 թ. մայրաքաղաք Վաղարշապատում հիմնադրվեց հայոց հոգևոր կենտրոնը [...]
Ք. ա. 331թ. Ալեքսանդր Մակեդոնացու հաղթանակով փլուզվեց Աքեմենյանների կայսրությունը: Հայաստանն անկախացավ` տրոհվելով երկու թագավորությունների՝ Մեծ Հայքի և Փոքր Հայքի: Ք. ա. 201 թ. Արտաշես Ա-ը հռչակեց Մեծ Հայքի անկախությունը և Ք. ա. 189 թ. հիմնադրեց Արտաշատ մայրաքաղաքը: Արտաշեսյան դինաստիայի [...]
Ք. ա. 6-րդ դարի 1-ին քառորդին կործանված Վանի թագավորության տարածքները միավորվեցին Երվանդունիների համահայկական պետության մեջ: Ք. ա. 550 թ. Հայաստանը հայտնվեց Աքեմենյան Պարսկաստանի գերիշխանության տակ: Հայաստանի Ք. ա. 6-4-րդ դդ․ մշակույթը ներկայացնում է հարուստ շերտեր, որոնք ներառում են ինչ [...]
Ք. ա. 9-րդ դ. կեսերին Հայկական լեռնաշխարհում պատմական ասպարեզ իջավ Հին Արևելքի հզոր պետություններից մեկը, որը ասորեստանյան արձանագրություններից հայտնի է Ուրարտու անունով: Ուրարտացիք իրենց երկիրը անվանում էին Բիայնիլի, Աստվածաշնչում այն հիշատակվում է Արարատյան թագավորություն: Ներկայացված [...]
Երկաթի դարը տարածաշրջանում սկսվում է երկաթագործության զարգացմամբ և երկաթե իրերի համատարած կիրառմամբ։ Ք. ա. 13-րդ դարից, մի շարք բնակավայրերում, դամբանադաշտերում, նկատվում է բնակչության թվականի աստիճանական նվազում․ լքվում են ամրոցներ, բնակավայրեր, սակայն, Արարատյան դաշտի մի շարք քաղաքներո [...]
Ք. ա. 2-րդ հազարամյակի 2-րդ կեսը ժամանակագրորեն համապատասխանում է զարգացած բրոնզի դարին: Դարաշրջանին բնորոշ է հսկայածավալ (կիկլոպյան) ամրոցների կառուցման լայն թափը: Նկատելի է բնակչության կենտրոնացումը բնակավայրերում, ինչը մատնանշում է համեմատաբար խոշոր քաղաքների առաջացումը (Լճաշեն, Մեծամ [...]
Հայկական լեռնաշխարհի Ք. ա. 2-րդ հազարամյակի 1-ին կեսի պատմության, մշակույթի, սոցիալ-տնտեսական և հոգևոր կյանքի, արհեստների, արվեստի, կենցաղի, միջերկրային կապերի և փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար առաջնակարգ նշանակություն ունեցան Թռեղք-վանաձորյան, Կարմիրբերդյան, Սևան-արցախյան հզ [...]
Ք. ա. 4-րդ հազարամյակի երկրորդ կեսին ձևավորվում է Հայաստանի վաղ բրոնզեդարյան մշակույթը, որը հայտնի է Շենգավիթյան, Կուր-արաքսյան մշակույթ անվանումներով: Այն գրավում է հսկայածավալ մի տարածք` իր մեջ ներառելով Հայկական լեռնաշխարհը և նրա հարակից շրջանները: Այդ մշակույթի կարևորագույն օջախը Արա [...]